Met wellicht een ongepast gevoel voor drama schreef ik op dodenherdenking 2020 in mijn dagboek: 4 mei herdenken we de oorlogsslachtoffers. 5 mei vieren we dat we vrij zijn. Ik moet in het verzet. Tegen klimaatverandering. [] Morgen is het bevrijdingsdag. De dag dat ik mij bij het verzet ga voegen. Een dag voor research, en een dag voor stappen zetten’
En die stappen heb ik gezet. Inmiddels stop ik ongeveer 10 uur per week in Extinction Rebellion (XR), met uitschieters naar boven en beneden. Ik heb aan meerdere acties meegedaan, en er een aantal georganiseerd. Maar waarom zou iemand zich in moet zetten tegen klimaatverandering? Waarom ik? En waarom bij Extinction Rebellion? De antwoorden op die drie vragen vormen de reden waarom ik actief ben binnen XR. De antwoorden op die drie vragen vormen deze blogpost.
- Waarom zou iemand zich in moet zetten tegen klimaatverandering?
Ik heb inmiddels voldoende kennis om te weten dat er sprake is van een ongekende klimaat- en ecologische crisis. Ik vond eigenlijk ook dat mijn tweede blogpost, deze dus, ook over de wetenschap achter de klimaat- en ecologische crisis moest gaan. Niet omdat ik het gevoel heb dat veel mensen klimaatontkenners zijn, wél omdat ik denk dat de volledige urgentie en intensiteit vaak niet doordringt. Ook ik ben mij lang niet altijd actief bewust van hoe heftig het is, en gaat zijn. Maar zoals je leest, deze blogpost is geen wetenschappelijk artikel. Ik wil mijn verhalen persoonlijk houden, en bovendien: er zijn al zulke goede bronnen over. Onder deze blogpost kun je een link vinden naar een super goed boek over de klimaatcrisis en de bijhorende oplossingen om mee te starten[1], maar hier wil ik het kort houden. En dan bedoel ik ook echt kort:
Ik denk (hoop) dat de meeste mensen inmiddels niet (meer) twijfelen aan de eerste drie punten. Voor mij gaat het hier om punt 4. It’s bad. How bad? Seriously bad. Ga eens naar 350.org/science en klik op 4. It’s bad.
Conclusie: Er moet dus wat gebeuren. Willen we een leefbare planeet overhouden dan moet íemand zich inzetten tegen klimaatverandering en het verlies van biodiversiteit. Dit besef was voor de mij de eerste stap om actief te worden. Want wegkijken kan niet meer.
- Waarom ik?
Dan rijst de vraag, wie moet dit doen? Of beter gezegd: heb ik een excuus om dit niet te doen? En om eerlijk te zijn, ik heb alle privileges: wit, man, stabiele thuissituatie, fijne vrienden en geen directe geldzorgen. Als er iemand geen excuus heeft om hier geen tijd in te steken, dan ben ik het wel. En bovendien: ik kan mijzelf niet meer recht in de spiegel aankijken als ik mij niet inzet voor een leefbaar klimaat. Om het boek van Jelmer Mommers te parafraseren: Hoe zou ik dat kunnen uitleggen aan mijn toekomstige kinderen?
- Waarom bij Extinction Rebellion?
Dan rest er nog een laatste vraag: Hoe kan ik bijdragen aan het afremmen of tegengaan van de klimaatcrisis? Ik eet al geen vlees meer, maak mijn tosti’s tegenwoordig met humus (aanrader, echt, maar dat is een losse blogpost waard) en heb mij voorgenomen om niet meer te vliegen. Hoe ver ga je? Ik kan wel in een hutje op de hei gaan wonen en mij compleet onttrekken aan het systeem, om mij vervolgens ethisch zuiver te voelen, maar dat heeft uiteindelijk een beperkte impact. Ik kan ook de messias uit gaan hangen en iedereen overtuigen om mijn levensstijl over te nemen, maar daar wordt je ook geen fijner persoon van. Dan blijft er nog een ding over: het systeem proberen te veranderen. Maar hoe dan?
Greenpeace kun je alleen geld geven, en als student is het meeste wat ik kan bijdragen niet mijn geld, maar mijn tijd. Met mijn zoektocht kwam ik al vrij snel bij Extinction Rebellion uit. En ik moet bekennen: daar baalde ik best wel van. Extinction Rebellion? Dat zijn toch die geitenwollensokken-hippies? Die semi-communistische beweging waarvan de leden alleen maar mensen lastig vallen door zich vast te lijmen aan de straat? Ik had een erg hippie-geiten-wollen-sokken-weinig-professioneel beeld van deze beweging en daardoor ook best wel tegenzin om mij erbij aan te sluiten.
Maar, langzamerhand veranderde mijn beeld van deze beweging. Hoe onprofessioneel kon een beweging die drie duidelijke eisen en tien principes centraal zetten nou echt zijn? Drie eisen en tien principes waar ik mij bovendien volledig in kon vinden. Hoe meer ik las, hoe meer ik door begon te krijgen hoe goed, maar hoe anders dan we gewend zijn, deze beweging georganiseerd is. De organisatie is bijvoorbeeld compleet ‘plat’; Er is geen hiërarchie, iedereen is gelijkwaardig, en er is dus ook geen bestuur. En toch worden er regelmatig acties en evenementen georganiseerd waar heel Nederland aan samen werkt. Best indrukwekkend, en een andere blogpost waard.
Maar goed, ik sloot me dus aan bij XR. In mei 2020 woonde ik twee praatjes bij over de klimaatcrisis en de rol van Extinction Rebellion daar in. Het eerste praatje werd gegeven door een man in de 30 – netjes in overhemd. Een praatje vol feiten met wetenschappelijke bronnen. Het tweede praatje werd gehouden door een vader die door zijn dochter de noodzaak inzag om ook in actie te komen. Geen gekke radicale jongeren, maar bezorgde burgers: studenten, grootouders, expats en honkvaste Brabanders. Kortom: Gewone mensen. Gewone mensen die zich terecht zorgen maken om het klimaat en de krachten bundelen om er samen iets aan te doen.
En daar mag ik al een jaar onderdeel van zijn.
Voetnoten
[1] Leessuggestie: Hoe gaat we dit uitleggen – Jelmer Mommers.
Een vlot weglezende 237 pagina’s over waarom de klimaatcrisis zo heftig is, maar ook wat we eraan kunnen doen. Op moment van schrijven kost ‘ie hier (maar) 20 euro voor het papieren boek, 7 euro voor het ebook of 12,50 voor het audioboek. Veel leesplezier, en… sterkte.
